Năm 2026 đang chứng kiến một cuộc khủng hoảng mới của ngành bán dẫn: giá RAM và SSD tăng nóng trên toàn cầu. Nguyên nhân không còn đến từ đứt gãy chuỗi cung ứng như thời kỳ COVID-19, mà đến từ làn sóng AI đang “nuốt” gần như toàn bộ năng lực sản xuất chip nhớ của thế giới.

Theo nhiều báo cáo thị trường, các hãng lớn như Samsung Electronics, SK hynix và Micron Technology đã chuyển phần lớn dây chuyền sang sản xuất HBM (High Bandwidth Memory) — loại bộ nhớ siêu tốc phục vụ card AI của NVIDIA và các trung tâm dữ liệu AI. Điều này khiến nguồn cung DRAM và NAND Flash cho laptop, điện thoại và SSD dân dụng bị thiếu hụt nghiêm trọng.

Các công ty nghiên cứu như TrendForce cho biết giá DRAM trong quý I/2026 đã tăng tới 90–95%, còn NAND Flash tăng khoảng 55–60% chỉ trong một quý. Một số dòng SSD doanh nghiệp thậm chí tăng giá hơn 50% chỉ sau vài tháng.

Đặc biệt, nhu cầu AI đang lớn tới mức nhiều tập đoàn công nghệ sẵn sàng bỏ tiền tài trợ trực tiếp cho nhà máy chip để được ưu tiên nguồn hàng. Reuters tiết lộ rằng khách hàng lớn đã đề nghị hỗ trợ SK hynix mua máy EUV và mở rộng nhà máy nhằm đảm bảo nguồn cung chip nhớ dài hạn.

Giới phân tích gọi hiện tượng này là “RAMageddon” — thời kỳ chấm dứt của thiết bị công nghệ giá rẻ. Nhiều hãng PC và smartphone đã bắt đầu tăng giá sản phẩm hoặc cắt bỏ các cấu hình giá thấp do chi phí RAM và SSD leo thang.

Không chỉ thiết bị phổ thông bị ảnh hưởng, các trung tâm dữ liệu AI cũng đang cạnh tranh khốc liệt để giành chip nhớ. Goldman Sachs nhận định khoảng cách cung – cầu DRAM năm 2026 đang ở mức nghiêm trọng nhất trong vòng 15 năm qua.

Trong khi đó, các hãng sản xuất chip nhớ lại bước vào “thời kỳ vàng”. Cổ phiếu Micron Technology và SK hynix tăng mạnh nhờ lợi nhuận kỷ lục từ AI. Một số chuyên gia cho rằng chu kỳ tăng giá bộ nhớ lần này có thể kéo dài đến tận 2027–2028 thay vì chỉ là biến động ngắn hạn như trước đây.

Với người dùng phổ thông, năm 2026 có thể là thời điểm “không còn SSD và RAM giá rẻ”. Các chuyên gia khuyến nghị doanh nghiệp và người dùng nên chủ động dự trữ linh kiện sớm nếu có kế hoạch nâng cấp hệ thống trong thời gian tới.

Theo: Reuters; IDC; The Guardian